Γιατί τα παιδιά μας δεν μαθαίνουν Ιστορία;

Αρθρογράφος : Τάσος Τσακίρογλου

Συνηθισμένο θέμα διαφόρων ρεπορτάζ κατά καιρούς είναι η άγνοια που μαστίζει τους εφήβους και τα νέα παιδιά για ιστορικά γεγονότα και κρίσιμες περιόδους της Ιστορίας μας, σύγχρονης και παλαιότερης: η αρχαία Ελλάδα, η Επανάσταση του 1821, η κατοχή, ο εμφύλιος, η δικτατορία, το Πολυτεχνείο και πάει λέγοντας.

Οπως λέει και η παροιμία, «με τον ήλιο τα μπάζω, με τον ήλιο τα βγάζω, τι έχουν τα έρμα και ψοφάνε;». Τόσες και τόσες ώρες διδασκαλίας σε Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο, Πανεπιστήμιο και πάλι τίποτα! Ο μεγάλος ιστορικός Μαρκ Φερό, απαντώντας στο ερώτημα «ποια μαθήματα αντλούμε από την Ιστορία;», λέει ότι αυτά τα μαθήματα γλιστρούν σαν τη βροχή στο αδιάβροχο. Και προσθέτει: «Ασφαλώς, κάποια μορφή γεγονοτολογικής γνώσης κατορθώνει να επιπλεύσει, αλλά η αναστοχαστική κατανόηση δεν λειτουργεί ή λειτουργεί ανεπαρκώς».

Συνέχεια ανάγνωσης «Γιατί τα παιδιά μας δεν μαθαίνουν Ιστορία;»

ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Τα γεννητούρια της εθνικοφροσύνης

«Είδος Οργανώσεως πόλεως, εφαρμοσθέν και επιτυχόν. Δύναται να ληφθή υπ’ όψιν εις μέλλουσαν τυχόν Οργάνωσιν»

Υπολοχαγός Αθανάσιος Σουλιώτης, έκθεση απολογισμού της Ο.Θ. (22/2/1908)

Ακόμη μια φορά, τα πρόσφατα συλλαλητήρια της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας για το Μακεδονικό κατέδειξαν το βαθύ ιδεολογικό χάσμα που χωρίζει τις δυο πόλεις.

Στη συμπρωτεύουσα, μια κινητοποίηση ημιεπίσημων μηχανισμών, εφαπτόμενη με μια μόνο ακραία μερίδα του πολιτικού φάσματος, στηριγμένη κυρίως σε αθλητικά σωματεία και τους προσκείμενους σ’ αυτά ραδιοσταθμούς, κατάφερε να συγκεντρώσει πολύ περισσότερο κόσμο απ’ ό,τι οποιαδήποτε άλλη συλλογικότητα ή αιτία των τελευταίων χρόνων.

Στην Αθήνα, αντίθετα, παρότι προηγήθηκε πελώρια κινητοποίηση πανελλαδικής κλίμακας που αγκάλιασε σύμπασα τη Δεξιά (από τη Ν.Δ. μέχρι τη Χρυσή Αυγή), την Εκκλησία της Ελλάδος (τον μεγαλύτερο, δηλαδή, εργοδότη και προνοιακό δίκτυο της χώρας) και την πλειονότητα των ΜΜΕ, τα αποτελέσματα υπήρξαν αρκετά πενιχρά – αν μη τι άλλο, απείρως κατώτερα από τις επίσημες προβλέψεις των οργανωτών.

Συνέχεια ανάγνωσης «ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Τα γεννητούρια της εθνικοφροσύνης»

ΝΗΣΙΔΕΣ 1870-1913: οι απαρχές του Μακεδονικού ζητήματος

Ενα από τα συστατικά στοιχεία για την αποκρυστάλλωση του εθνικισμού των χωρών της Βαλκανικής υπήρξε η δημιουργία έχθρων, η οποία και εξυπηρετούσε έναν διττό στόχο: τον ετεροπροσδιορισμό για το «ποιοι είμαστε» και τον προσδιορισμό στόχων της εξωτερικής πολιτικής.

Αν και οι απαρχές του Μακεδονικού μπορούν ήδη να ανιχνευτούν κατά το πρώτο μισό του 19ου αιώνα, ως ζήτημα με συγκεκριμένες γεωπολιτικές προεκτάσεις διαμορφώνεται τη δεκαετία του 1870.

Δύο ήταν οι κυριότερες εξελίξεις, οι οποίες σηματοδότησαν μια νέα φάση στην ιστορία της Οθωμανικής Μακεδονίας, η οποία ήταν μία διοικητική περιφέρεια αποτελούμενη από τα βιλαέτια της Θεσσαλονίκης, του Κοσσυφοπέδιου και του Μοναστηρίου.

Η πρώτη έλαβε χώρα το 1870 όταν και με σουλτανικό φιρμάνι επετράπη η δημιουργία μιας ανεξάρτητης Βουλγαρικής Εκκλησίας, της λεγόμενης Εξαρχίας, η οποία δημιούργησε άμεσα ζητήματα δικαιοδοσίας του ποιμνίου, εστία τριβών με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Συνέχεια ανάγνωσης «ΝΗΣΙΔΕΣ 1870-1913: οι απαρχές του Μακεδονικού ζητήματος»

ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ – Το γνωστό-άγνωστο Ιλιντεν

Ομάδα επαναστατών με κόκκινη σημαία στο Κρούσοβο, τον Ιούλιο του 1903. Ο καβαλάρης με τη φουστανέλα στο αριστερό άκρο είναι ο ντόπιος οπλαρχηγός της ΕΜΕΟ, Πίτου Γκούλι. Λίγες μέρες μετά, έπεσε πολεμώντας τον οθωμανικό στρατό στα πρόθυρα της πόλης
Ομάδα επαναστατών με κόκκινη σημαία στο Κρούσοβο, τον Ιούλιο του 1903. Ο καβαλάρης με τη φουστανέλα στο αριστερό άκρο είναι ο ντόπιος οπλαρχηγός της ΕΜΕΟ, Πίτου Γκούλι. Λίγες μέρες μετά, έπεσε πολεμώντας τον οθωμανικό στρατό στα πρόθυρα της πόλης

«Αγαπητέ μπαμπά, έχομεν Σλαυικήν επανάστασιν εν Μακεδονία»

Ιων Δραγούμης προς Στέφανο Δραγούμη, Μπίτολα 25/7/1903 Συνέχεια ανάγνωσης «ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ – Το γνωστό-άγνωστο Ιλιντεν»

Ζήτω η συλλογική μας αμνησία

της Νίνας Γεωργιάδου

Εκτός απ’ το αλτσχάιμερ και όλοι οι Κούληδες επιδιώκουν τη συλλογική μας αμνησία. Αυτός, ο ένας Κούλης, είναι γενικά μπόσικος και του ξεφεύγουν μυστικά. Άλλοι είναι πιο αριστοτέχνες. Επιδιώκουν τη συλλογική αμνησία, όχι μόνο των 17άρηδων. Γενικά, «18 και άνω». Κάτι σαν απεξάρτηση από την ιστορία, τη σκέψη και την κριτική. Να καταδικαστείς να το ζήσεις ξανά και να μη θυμάσαι πού και πότε σε ξαναπαγίδευσαν.

Και γιατί δηλαδή πρέπει να ξέρεις για τις εκλογές της βίας και νοθείας, του ’61; Τα δέντρα, οι πεθαμένοι και οι ασφαλίτες ξανά στις κάλπες. Ή και «στις κάλτσες» που είπε και ο μελίρρυτος ποταμός της σοφίας, Γιωργάκης, ο νεότερος της δυναστείας των παπατζήδων, πριν τον νέας κοπής Αλέξη.

Ρουβίκωνας και άλλες συλλογικότητες ανέλαβαν την ευθύνη για το «ντου» στο ΣτΕ

Γιατί έκρινε «συνταγματικό» τον νόμο Κατρούγκαλου για τη μείωση των συντάξεων

Κείμενο με αφορμή την επίθεση ομάδας 70 περίπου αντιεξουσιαστών στο Συμβούλιο της Επικρατείας αναρτήθηκε στο indymedia.

Το κείμενο υπογράφεται από τις συλλογικότητες: Αναρχική Συλλογικότητα Νέας Φιλαδέλφειας, Αναρχική Συλλογικότητα Ρουβίκωνας, Ελευθεριακή Πρωτοβουλία Θεσσαλονίκης, καθώς και από «Συντρόφους/Συντρόφισσες».

Στο κείμενο αναφέρεται ότι πραγματοποίησαν συμβολική επίθεση στο κτίριο του ΣτΕ λόγω της απόφασής του, που έκρινε «συνταγματικό» τον νόμο Κατρούγκαλου για μείωση των συντάξεων.

Ολόκληρο το κείμενο: 

Συνέχεια ανάγνωσης «Ρουβίκωνας και άλλες συλλογικότητες ανέλαβαν την ευθύνη για το «ντου» στο ΣτΕ»

Μια έκθεση ντοκουμέντο – απάντηση για τη δράση των δοσίλογων και άλλων αστικών μηχανισμών την περίοδο της Κατοχής

Μια εξαιρετικά αποκαλυπτική έκθεση, που βρέθηκε σε φάκελο της Ελληνικής Χωροφυλακής της κατοχικής περιόδου

Από την εισαγωγή, ακόμα, της έκθεσης εκφράζονται οι ανησυχίες για τις μετά την Κατοχή εξελίξεις...
Από την εισαγωγή, ακόμα, της έκθεσης εκφράζονται οι ανησυχίες για τις μετά την Κατοχή εξελίξεις…

Όλο και πιο συχνά, τελευταία, σε μια σειρά έντυπα, από την προεξάρχουσα στον τομέα αυτόν εφημερίδα «Δημοκρατία», αλλά και φασιστικές φυλλάδες όπως ο «Στόχος», η «Ελεύθερη Ωρα», με ειδικά αφιερώματα και προσφορές επιδιώκουν να διαστρεβλώσουν την Ιστορία και να επαναθεμελιώσουν τα γνωστά επιχειρήματα της περιόδου του εμφυλίου πολέμου περί «κομμουνιστικών εγκλημάτων» την περίοδο της Κατοχής.

Την ίδια στιγμή ηρωοποιούν τους αστικούς κρατικούς και παρακρατικούς μηχανισμούς που έδρασαν σε συνεργασία με τους ναζί αλλά και σε σύνδεση με την αστική κυβέρνηση του Καΐρου, ενάντια στο ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ, το ΚΚΕ, συνολικά ενάντια στο εργατικό – λαϊκό κίνημα, μηχανισμούς υπεύθυνους για εγκλήματα ενάντια συνολικά στο λαό.

Ο βίος και η πολιτεία τους είναι λίγο – πολύ γνωστά. Κι όμως, πολλά δεν έχουν ακόμα ειπωθεί, ακόμα περισσότερα δεν έχουν δει το φως της δημοσιότητας.

Πρόσφατα, έφτασε στον «Ριζοσπάστη» ένας ογκώδης φάκελος, «ξεχασμένος» για δεκαετίες στο σπίτι ενός ανώτατου αστυνομικού υπαλλήλου, ένας φάκελος με καταγραφές από αυτήν ακριβώς τη δεκαετία του ’40.

Απ’ αυτόν τον φάκελο, που στο εξώφυλλό του φιγουράρει ο τίτλος «Ελληνική Χωροφυλακή», ανασύρουμε σήμερα ένα πολυσέλιδο έγγραφο, που μέσα από τις 3.500 περίπου λέξεις του, ο συγγραφέας του παρουσιάζει με στεγνή υπηρεσιακή γλώσσα τον βίο και την πολιτεία όλων εκείνων που στα κατοπινά χρόνια ονομάστηκαν «εθνικός κορμός»: Τα Τάγματα Ασφαλείας, η «Χ», ο ΕΔΕΣ, η «Ειδική Ασφάλεια», η «Μπουντ» κ.ά.

Ο συντάκτης του κειμένου μιλάει για «βαθύτατο μίσος» του λαού για τους συνεργάτες των Γερμανών
Ο συντάκτης του κειμένου μιλάει για «βαθύτατο μίσος» του λαού για τους συνεργάτες των Γερμανών

Το έγγραφο που υπάρχει στον Γενικό Φάκελο 10, Ειδικό Φάκελο 6 της Ελληνικής Χωροφυλακής, είναι μια από τις εκθέσεις που συντάσσει συγκεκριμένος πράκτορας τακτικά, όπως προκύπτει από τις σημειώσεις στο περιθώριό του, και αφορούν σε μία όσο το δυνατόν πιο ψύχραιμη ενημέρωση των παραληπτών, ενόψει εξελίξεων που τρέχουν εκείνη την περίοδο. Ο ίδιος απευθύνεται στο «Κέντρο» και υπογράφει ως «Χ». Το «Κέντρο» σημειώνει στο τέλος του κειμένου χειρόγραφα: «Την έκθεση που μας στείλατε προσθέσαμε ακόμα μερικά και τα στείλαμε κάτω από τον Ρ». Ο παραλήπτης «Ρ» σημειώνει στο περιθώριο της πρώτης σελίδας «κατά τις 25 Αυγούστου καλό θα είναι να ετοιμασθή πάλι μια έκθεση που θα σταλή τέλη Αυγούστου».

Είναι Αύγουστος του 1944. Η χώρα κυβερνάται από τον Ράλλη, οι Γερμανοί ετοιμάζουν την αποχώρησή τους. Η αστική τάξη και οι σύμμαχοί της μέσα κι έξω από τη χώρα ανησυχούν για τη διάδοχη κατάσταση και ζητούν με συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο απαντήσεις από τους πράκτορές τους στην κρατική μηχανή, για την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα. Ανάμεσα στις ερωτήσεις που ζητούν απάντηση, μία αφορά τις διαθέσεις του λαού για τα Τάγματα Ασφαλείας κι άλλη μία ζητά εκτίμηση για το μέγεθος της επιρροής του ΕΑΜ.

Ο πράκτορας που συντάσσει τη συγκεκριμένη έκθεση στις 10 Αυγούστου παραθέτει γεγονότα που δεν αφήνουν αμφιβολία για το τι συμβαίνει. Αναφέρει ποιος συνεργάζεται με ποιον για την εξόντωση των κομμουνιστών και, το σημαντικότερο, προειδοποιεί ξανά και ξανά τους «έξω» να πάρουν έγκαιρα αποστάσεις από τη διαμορφούμενη κατάσταση, καθώς κινδυνεύουν να τους πάρει όλους μαζί η μπάλα, δηλαδή η ογκούμενη λαϊκή οργή. Φτάνει, μάλιστα, στο σημείο να επισημαίνει πως πρόσφατες – τότε – δηλώσεις του Γ. Παπανδρέου έδωσαν αέρα στα πανιά των ταγματασφαλιτών και επαναλαμβάνει την πρότασή του να υπάρξει ανοιχτή καταγγελία των Ταγμάτων Ασφαλείας.

Σε δεκαπέντε αράδες το μεγαλείο ενός λαού που έδινε και τη ζωή του για να χτυπήσει τον κατακτητή και τους ντόπιους συνεργάτες του
Σε δεκαπέντε αράδες το μεγαλείο ενός λαού που έδινε και τη ζωή του για να χτυπήσει τον κατακτητή και τους ντόπιους συνεργάτες του

 

Συγκλονιστικό είναι το τμήμα της έκθεσης που αναφέρεται στη δολοφονία της Ηλέκτρας Αποστόλου (ίσως είναι η πρώτη φορά που συναντάμε σε κρατικό έγγραφο την ομολογία για το ποιοι και πώς ακριβώς την κατακρεούργησαν). Οπως συγκλονιστικές είναι και οι αναφορές στα ολοκαυτώματα σε χωριά και στο πλιάτσικο στο οποίο επιδίδονται Ευζώνοι και Τάγματα Ασφαλείας, αλλά και τις προβοκάτσιες για να εμφανιστούν οι σφαγές ως έργο του ΕΛΑΣ.

Μέσα από το κείμενο η εθνικοφροσύνη ζέχνει από πάνω έως κάτω. Και μέσα στη μαυρίλα προβάλλει ο σωτήρας του λαού, το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ, και ταυτόχρονα ο τιμωρός των Ταγμάτων.

Κρίναμε σκόπιμο να παραθέσουμε ολόκληρο το κείμενο, η μελέτη του οποίου έχει να δώσει πλήθος απαντήσεων τόσο για την άσκηση της αστικής εξουσίας την περίοδο της Κατοχής, όσο και για τις ανησυχίες της αστικής τάξης για τη μετακατοχική περίοδο. Και, βεβαίως, θα συνεχίσουμε την παράθεση και άλλων στοιχείων από τον ενδιαφέροντα πράγματι αυτόν φάκελο.

Στην παρουσίαση του κειμένου διατηρείται η ορθογραφία του πρωτότυπου.

Η ανατριχιαστική περιγραφή της εξόντωσης της Ηλέκτρας
Η ανατριχιαστική περιγραφή της εξόντωσης της Ηλέκτρας
Εκαιγαν, λήστευαν και ύστερα προσπαθούσαν να ρίξουν την ευθύνη στις δυνάμεις της Αντίστασης
Εκαιγαν, λήστευαν και ύστερα προσπαθούσαν να ρίξουν την ευθύνη στις δυνάμεις της Αντίστασης
«Σφάλμα πολιτικό η ευμενής υπέρ των Ταγμάτων ουδετερότης»
«Σφάλμα πολιτικό η ευμενής υπέρ των Ταγμάτων ουδετερότης»

 

Συνέχεια ανάγνωσης «Μια έκθεση ντοκουμέντο – απάντηση για τη δράση των δοσίλογων και άλλων αστικών μηχανισμών την περίοδο της Κατοχής»

Η όξυνση των ανταγωνισμών, οι ανακατατάξεις και η απειλή μιας παγκόσμιας σύγκρουσης

Αρθρογράφος : Αντώνης Παπαδόπουλος

Αυτό που χαρακτηρίζει τη διεθνή κατάσταση δέκα χρόνια μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης,  είναι η όξυνση όλων των βασικών αντιθέσεων του σημερινού κόσμου, οι διαιρέσεις και ανακατατάξεις στη δύναμη των διεθνών κέντρων και στην αλλαγή του συσχετισμού των δυνάμεων ανάμεσά τους, που προκαλούν απότομη κλιμάκωση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών για την αναδιανομή των σφαιρών επιρροής, και σκοτεινιάζουν το διεθνή ορίζοντα, επαναφέροντας την απειλή για παγκόσμιο πόλεμο και πυρηνικό αλληλοεκβιασμό.
Μετά την κατάρρευση και διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1990-91, σε συνθήκες που ο παγκόσμιος συσχετισμός δυνάμεων άλλαξε αποφασιστικά προς όφελος των ΗΠΑ, η στρατηγική που διακήρυξαν και εφάρμοσαν οι ηγέτες του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού συμπυκνώθηκε στο δόγμα: «δεν θα επιτρέψουμε σε κανένα αντίπαλο κράτος να αμφισβητήσει την παγκόσμια θέση που κατακτήσαμε».

Συνέχεια ανάγνωσης «Η όξυνση των ανταγωνισμών, οι ανακατατάξεις και η απειλή μιας παγκόσμιας σύγκρουσης»